jump to navigation

The Texas Chainsaw Massacre Οκτώβριος 31, 2017

Posted by Lida in Halloween.
trackback

“It rode the taste-line that separates something unspeakably awful from something that you can handle, and I recall after I saw it I went to sleep and I slept like a baby because it had, sort of, pacified my soul, I was able to go down into the depths of human depravity and come up and not really be damaged by it.”

John Carpenter

Halloween, αυτή η υπέροχη γιορτή είναι πάλι εδώ για να φέρνει όλες τις ηλικίες γύρω από τη θαλπωρή του οικογενειακού τραπεζίου. Ενός οικογενειακού τραπέζιου που η παράδοση θέλει μετά το γεύμα τα εγγόνια να προσφέρουν στον παππού την χίπισσα που αιχμαλώτισαν από τον δρόμο για να τη σφάξει σαν μοσχάρι.
Αυτή τη φορά λέω για αλλαγή να επικεντρωθώ σε μια και μονό συγκεκριμένη ταινία. Το 2017 είναι η χρονιά που χάσαμε δυο από τους σημαντικότερους δημιουργούς του συγχρόνου κινηματογράφου (όχι απλά του κινηματογράφου τρόμου, του Κινηματογράφου με Κ κεφαλαίο) τον George Romero και τον Toby Hooper. Για το έργο του Romero έχω μιλήσει σε προηγούμενο αφιέρωμα για το Halloween οπότε φέτος είναι μια καλή ευκαιρία για να έχει την τιμητική της η σημαντικότερη και ταυτόχρονα πιο αμφιλεγόμενη ταινία τρόμου στην ιστορία, το Texas Chainsaw Massacre.
Warning: Και αυτή τη φορά θα υπάρξουν χοντρά spoilers αλλά give me a break! Έχουν περάσει πάνω από 40 χρόνια από την πρώτη προβολή της ταινίας, άμα δεν την έχετε δει ακόμα δεν σας φταίει κανένας άλλος.

Μια παρέα από χίπηδες (η Sally Hardesty ο παραπληγικός αδερφός της Φρανκλιν και οι τρεις φίλοι τους ο Jerry, ο Kirk, και η Pam) έρχονται για να ελέγξουν το τάφο του παππού των Hardesty έχοντας ακούσει πως στην περιοχή δρα συμμορία βανδάλων που καταστρέφει τα νεκροταφεία της περιοχής. Στη διαδρομή μέχρι το πατρικό τους σπίτι παίρνουν ένα περαστικό με οτοστόπ. Αυτός αποδεικνύεται πως έχει πάνω από καμιά δεκαριά λασκαρισμένος βίδες στο κεφάλι του οπότε αναγκάζονται να τον πετάξουν έξω από το αυτοκίνητο. Φτάνοντας στο πατρικό το βρίσκουν εγκαταλειμμένο και υπό κατάρρευση ενώ το τοπικό βενζινάδικο δεν έχει βενζίνη για να τους δώσει. Ο Kirk και η Pam ψάχνοντας να βρουν την τοπική λιμνούλα για να δροσιστούν πέφτουν πάνω σε ένα παράξενο αγροτικό σπίτι που ηλεκτροδοτείται από μια γεννήτρια. Ελπίζοντας ότι οι ιδιόκτητες μπορεί να έχουν λίγη περισευούμενη βενζίνη για να τους δώσουν ο Kirk μπαίνει στο σπίτι. Και τότε (στα μισά της ταινίας) συμβαίνει αυτό

Από εκεί και πέρα αρχίζει η σταδιακή εξόντωση των υπόλοιπων μελών της παρέας. Σειρά έχει η Pam που καταλήγει κρεμασμένη ζωντανή στο τσιγκέλι ενώ ο Jerry τρώει και αυτός το σφυρί στο κεφάλι. Ο Franklin γίνεται κιμάς από το αλυσοπρίονο ενώ η Sally μετά από μια ατελείωτη καταδίωξη φτάνει στο τοπικό βενζινάδικο όπου αιχμαλωτίζεται από τον ιδιοκτήτη του και μεταφέρεται πίσω στο αγροτικό σπίτι. Εκεί καταλήγει στο οικογενειακό τραπέζι όπου ο Leatherface, o σαλεμένος οτοστοπατζης που είδαμε στην αρχή της ταινίας (που τελικά αποδεικνύεται πως είναι ο μικρότερος αδερφός του Leatherface) ο βενζινάς (οποίος είναι ειναι ο μεγαλήτερος αδερφός του Leatherface)  και ο υπεραιωνόβιος παππούς της οικογένειας ετοιμάζουν το δείπνο τους. Είναι όλοι τους πρώην εργαζόμενοι στο τοπικό σφαγείο και τα εγγόνια αποφασίζουν να δώσουν την ευκαιρία στον παππού να θυμηθεί τα παλιά προσφέροντας του τη Sally για να τη σφάξει. Ο παππούς δεν έχει αρκετή δύναμη για να την αποτελειώσει έτσι αυτή δραπετεύει και μετά από μια εξίσου μεγάλη δεύτερη καταδίωξη καταφέρνει να ανέβει στην καρότσα ενός διερχόμενου φορτηγού και να ξεφύγει. Ο εξοργισμένος Leatherface αρχίζει να χορεύει μανιασμενα με το πριονι καθως ο ήλιος δύει. The End

Η ιστορία και το σενάριο δεν είναι ιδιαίτερα πρωτότυπα, υπήρξαν και πριν από το TCM κάποιες ταινίες που ακολούθησαν παρόμοια δομή. Αυτό που την κάνει μοναδική είναι το ύφος και η εκτέλεση. Η κλασική σύμβαση που απαιτεί το φως της ημέρας να συμβολίζει την ασφάλεια δεν ισχύει. Οι περισσότεροι φόνοι γίνονται μέρα μεσημέρι και συμβαίνουν χωρίς καμία προειδοποίηση, κανένα μουσικό κρεσέντο, καμιά αλλαγή στο ρυθμό των εικόνων. Ο Θάνατος έρχεται ξαφνικά χωρίς καμία αίτια και σχεδόν ότι συμβαίνει από τη αρχή μέχρι το τέλος δεν ακολουθεί καμία λογική. Ο Leatherface και η οικογένεια του δεν σκοτώνουν επειδή θέλουν εκδίκηση η επειδή υπακούουν σε κάποια εντολή. Είναι απλά μια ομάδα κυνηγών που τους αρέσει να παίζουν με το φαγητό τους. Τα θύματα απλά έτυχε να βρίσκονται στο λάθος μέρος τη λάθος στιγμή. H άμεση απεικόνιση της βίας στην οθόνη είναι ελάχιστη (αυτό ήταν συνειδητή επιλογή του ίδιου του Hooper που ήθελε να αποφύγει την ένδειξη Χ/Εντελώς Ακατάλληλο). Ο τρόμος και η φρίκη δηλώνονται μέσα από τις ανορθόδοξες γωνίες λήψης, το απότομο μοντάζ, το σουρεαλιστικό ντεκόρ (τα εκπληκτικά γλυπτά και έπιπλα του σκηνογράφου Robert A. Burns φτιαγμένα με ιατρικούς σκελετούς και πραγματικά κόκαλα ζώων που μάζεψε από τα τοπικά αγροκτήματα), τα ηχητικά εφέ και τις ψυχεδελικές συνθέσεις από μεταλλικούς, ηλεκτρονικούς και βιομηχανικούς ήχους που αποτελούν την μουσική υπόκρουση της ταινίας (που συνέθεσε ο ίδιος ο Hooper μαζί με τον τεχνικό/σχεδιαστή ήχου Weyne Bell).

Όμως αυτό που καταφέρνει να μεταδώσει εξαιρετικά τον παραλογισμό και την σταδιακή κατάρρευση της πραγματικότητας που συμβαίνει στην οθόνη είναι οι ερμηνείες. Η ένταση που εκπέμπουν οι ηθοποιοί οφείλεται σε ένα βαθμό στην συστηματική δουλειά (π.χ. Gunnar Hansen έμεινε για δυο μέρες σε ένα ίδρυμα για για να μπορέσει να μιμηθεί τις κινήσεις των ατόμων με ειδικές ανάγκες και να δώσει την κατάλληλη εκφραστικότητα στον χαρακτήρα του Leatherface) αλλά είναι κυρίως προϊόν της ψυχολογικής επίδραση που είχαν οι (θρυλικές πια) ακραίες συνθήκες κατά την διάρκεια των γυρισμάτων.
Η ομάδα του Hooper ξεκίνησε εν μέσω καύσωνα τον Ιούλιο του 1973 και δούλεψε σχεδόν non stop 16 ώρες κάθε μέρα για ένα μήνα. Ο θερμοκρασία στα εξωτερικά γυρίσματα ήταν 43 βαθμοί ενώ μέσα στο στο σπίτι έφτανε μέχρι τους 48 βαθμούς. Η έλλειψη εξαερισμού και μυρωδιά της αποσύνθεσης από το κρέας και τα κόκαλα των σκηνικών μαζί με τις αναθυμιάσεις από το πλαστικό και τις κόλλες έκαναν την ατμοσφαίρα αποπνικτική. Συχνά έπρεπε να διακόψουν επειδή κάποιος από ηθοποιός η τεχνικός ήθελε να βγει έξω για να αναπνεύσει η να κάνει εμετό. Σε αρκετές σκηνές το σφυρί η το αλυσοπρίονο πέρασε μερικά χιλιοστά από το πρόσωπο κάποιου ηθοποιού ενώ σε άλλες, όπως αυτή όπου ο βενζινάς τσακώνεται με τον μικρό αδερφό του Leatherface, τα χτυπήματα είναι αληθινά.
Στο τέλος οι ηθοποιοί και το συνεργείο είχαν φτάσει στα όρια τους. Η Marilyn Burns έχει δηλώσει πως η στιγμή που η Sally ξεσπάει σε υστερικά γέλια πάνω στη καρότσα του φορτηγού ήταν πραγματικός νευρικός κλονισμός από την κούραση ενώ ο Gunnar Hansen έχει πει επανειλημμένα σε συνεντεύξεις πως στο τέλος του μανιακού χορού του Leatherface πέταξε απηυδισμένος το αλυσοπρίονο στον αέρα.
Το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ The Shocking Truth περιγράφει με λεπτομέρειες τις εμπειρίες όλων των συντελεστών και την δοκιμασία που περάσαν μέχρι να δουν την ταινία να προβάλλεται στους κινηματογράφους.

Τελικά όλη αυτή η απίστευτη προσπάθεια απέδωσε κι με το παραπάνω. Η ανταπόκριση του κοινού ήταν τεράστια και το TCM με συνολικό κόστος λιγότερο από 300.000 $ και έφερε πίσω πάνω από 30 εκατομμύρια (από τα οποία οι δημιουργοί και οι συντελεστές του έλαβαν ελάχιστα γιατί τα περισσότερα τα υπεξαίρεσε η εταιρία διανομής). Παρόλο που αρχικά είχε ανάμικτες κριτικές σήμερα πια ανήκει στο πάνθεον των σπουδαιότερων φιλμ στην ιστορία του κινηματογράφου (αποτελεί κομμάτι της μόνιμης έκθεσης του MoMA) και συναγωνίζεται επάξια με το Night of the Living Dead για το τίτλο της σημαντικότερης ταινίας τρόμου όλων των εποχών. Το θέμα της και το ιστορικό υπόβαθρο που την παρήγαγε έχουν αναλυθεί μέχρι εκεί που δεν παίρνει άλλο και το στυλ και η αισθητική της αποτέλεσαν την έμπνευση για εκατοντάδες άλλα σημαντικά έργα τρόμου και φαντασίας καθώς και αρκετά sequels, prequels και reboots τα οποία όμως δεν κατάφεραν να πλησιάσουν ούτε στο ελάχιστο τη πρώτη εκδοχή. Ίσως το μόνο στοιχείο της ταινίας που είχε εντελώς αντίθετο αποτέλεσμα από το αναμενόμενο ήταν η συστηματική αποφυγή της απεικόνισης του αίματος στις σκηνές βίας. Το γεγονός ότι οι λογοκριτες δεν μπορούσαν να αφαιρέσουν σκηνές από το έργο ώστε να ελαχιστοποιήσουν την βια που εκπέμπει (1-2 σκηνές είναι αρκετά αιματηρές για να δικαιολογήσουν την αφαίρεση) δεν μείωσε την ένδειξη καταλληλότητας, αντίθετα την αύξησε. Στην Βρετανία μάλιστα το BBFC την κράτησε στη λίστα με τις απαγορευμένες ταινίες για 25 χρόνια μέχρι το 1999 όπου επιτέλους δόθηκε η άδεια να προβληθεί στην τηλεόραση και στο κινηματογράφο.

Ίσως φανεί παράξενο αλλά για εμένα η ταινία είναι μια φοβερή κωμωδία και βρήκα εξαιρετικά λυτρωτικό το γεγονός ότι αυτή ήταν όντως η πρόθεση του Hooper (μάλιστα ήταν κάπως απογοητευμένος που η ένταση του τρόμου κάλυψε αυτό το στοιχείο) . Το ύφος ισορροπεί συνεχώς μεταξύ της απόλυτης φρίκης και του μαύρου χιούμορ και έτσι με ένα περίεργο τρόπο το αποτέλεσμα είναι ταυτόχρονα ξεκαρδιστικό χωρίς να χάνει ούτε στιγμή την ένταση του. Ιδιαίτερα το οικογενειακό δείπνο είναι μια από τις πιο άβολες αλλά και πιο λυτρωτικές σκηνές στην ιστορία και συμπυκνώνει στην πιο ακραία της μορφή την γελοιότητα και την υπαρξιακή φρίκη που έχουν όλες οι οικογενειακές μάζωξεις. Ο Hooper έχει πει πως αυτή η σκηνή είναι προϊόν της δικιάς του απέχθειας για τα οικογενειακά γεύματα. Όταν συγγενείς από το Wisconsin έρχονταν για επίσκεψη διασκέδαζαν τρομάζοντας τον μικρο Toby με τις ιστορίες τους για τον Ed Gein, τον κατά συρροή δολοφόνο που έφτιαχνε μάσκες και έπιπλα από τα υπολείμματα των θυμάτων του. Και έτσι η βάση της ταινίας είναι μια παράξενη και αποκρουστική οικογένεια από Ed Geins που οι ίδιοι αντιμετωπίζουν ο ένας τον άλλον με περίπου των ίδιο κωμικοτραγικά δυσλειτουργικό τρόπο που κάθε άλλη οικογένεια αντιμετωπίζει τον εαυτό της. Είναι προϊόν του περιβάλλοντος τους (το πρώτο μέρος της ταινίας εισάγει έμμεσα το νοσηρό περιβάλλον της κοινωνίας στην οποία ανήκει και η οικογένεια) και η διαστροφή και τα εγκλήματα τους είναι ταυτόχρονα απόκοσμα και οικεία γιατί βασίζονται στην πραγματικότητα. Έτσι δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πως εκεί έξω, σε κάποιο ξεχασμένο αγρόκτημα, ο Leatherface συνεχίζει να κυνηγάει τα θύματα του κάτω από τον εκτυφλωτικό καλοκαιρινό ήλιο.

Happy Halloween!

ΥΓ. Αν αποφασίσετε να δείτε την ταινία θα πρότεινα να επιλέξετε τη 4K Remastered Edition του 2014. Η αποκατάσταση της κόπιας είναι εξαιρετική και το Blu-ray περιέχει ένα σκασμό από extras.

Advertisements

Σχόλια»

No comments yet — be the first.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: